Slecht slapen bij autisme

Slaapproblemen komen bij autistische volwassenen vaker voor dan bij de algemene bevolking: langer wakker liggen voor het inslapen, vaker wakker worden, en 's ochtends opstaan met het gevoel dat de nacht weinig heeft "gerepareerd".

Waarom uitschakelen niet vanzelf gaat

Een dag vol prikkelverwerking stopt niet automatisch zodra het licht uitgaat. Het zenuwstelsel blijft vaak nog een tijd "aanstaan", ook wanneer het lichaam duidelijk moe is. Dat verklaart waarom slaap en vermoeidheid bij autisme niet altijd samenvallen: moe zijn wil niet zeggen dat het systeem al klaar is om te schakelen naar rust.

Een nacht die niet altijd herstelt

Ook wanneer inslapen wel lukt, blijft de nacht voor veel mensen onrustiger: vaker wakker worden, lichter slapen, minder "diepe" herstelfases. Het resultaat is een ochtend die niet aanvoelt als uitgerust, wat op zijn beurt de volgende dag zwaarder maakt — en de kans op een moeilijkere avond weer vergroot.

Een meta-analyse naar slaap bij volwassenen met autisme en ADHD vond bij beide groepen duidelijk meer moeite met inslapen, een lagere slaapefficiëntie en meer nachtelijk ontwaken in vergelijking met controlegroepen.¹

Wat helpt

• Een vaste, voorspelbare overgang naar de avond, in plaats van rechtstreeks van scherm naar bed.
• Lichaamsgerichte ontspanning vóór het slapengaan, niet alleen "proberen" te ontspannen met je hoofd.
• Overdag al rekening houden met prikkels, zodat het systeem 's avonds niet nog vol zit.

Slecht slapen bij autisme is zelden een kwestie van "betere slaaphygiëne". Het is vaak een zenuwstelsel dat 's avonds nog moet leren wat het overdag niet heeft kunnen loslaten.